تحلیل بازار گندله آهن (۱۵ اوت تا ۸ سپتامبر ۲۰۲۵) و پیش‌بینی برای اکتبر ۲۰۲۵

 تولید جهانی گندله آهن در سال ۲۰۲۵ به حدود ۵۵۰ میلیون تن متریک پیش‌بینی شده است، که ایران (حدود ۴۷-۵۰ میلیون تن)، استرالیا (۱۰۰ میلیون تن) و برزیل (۸۰ میلیون تن) از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان هستند. در این بازه، تولید در ایران با رشد ۲-۳ درصد (به دلیل عملکرد مثبت شرکت‌هایی مانند فولاد سنگان) همراه بوده، اما کاهش تولید در استرالیا به دلیل بارندگی‌ها و مشکلات لجستیکی در برزیل عرضه را تحت فشار قرار داده است.

 گندله با عیار بالا (بیش از ۶۵ درصد Fe) به دلیل افزایش هزینه‌های فرآوری و کاهش کیفیت سنگ آهن خام کمیاب شده است. در ایران، تولید ۴.۰۶۳ میلیون تن توسط فولاد سنگان در ۹ ماهه ۱۴۰۳ نشان‌دهنده رشد ۲۹ درصدی است، اما مشکلات انرژی و ناترازی‌ها تأثیر داشته‌اند.

موجودی بنادر چین، که مقصد اصلی صادرات است، در اواسط ۲۰۲۵ به حدود ۸۰-۹۰ میلیون تن کاهش یافته، که نشان‌دهنده تنگنای نسبی عرضه و تقاضای قوی است. این کاهش در اواخر اوت با افزایش تقاضای فصلی تشدید شده است.

 تعرفه‌های پیشنهادی آمریکا و کاهش صادرات بی‌رویه ایران (به دلیل زیان‌ده بودن در سال‌های ۱۴۰۲-۱۴۰۳) عرضه را تحت تأثیر قرار داده‌اند. سیاست‌های چین برای کاهش وابستگی به واردات نیز تأثیر داشته است.

 چین، که بیش از ۵۰ درصد از تقاضای جهانی گندله آهن را تشکیل می‌دهد، در این دوره با کاهش تقاضا به دلیل بحران املاک و مستغلات مواجه بوده است. با این حال، سیاست‌های محرک اقتصادی (مانند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها) تقاضا را در اواخر اوت تقویت کرده و قیمت‌ها را به حدود ۱۱۰-۱۱۵ دلار به ازای هر تن متریک رسانده است.

 تقاضای جهانی برای تولید فولاد با افزایش ۱.۲ درصدی به ۱.۷۷۲ میلیون تن متریک پیش‌بینی شده، اما در این بازه، رشد تقاضا در هند و ویتنام (به دلیل ساخت‌وساز) تقاضا را متعادل کرده است.

 اواخر تابستان و اوایل پاییز معمولاً با افزایش تقاضای فصلی در ساخت‌وساز همراه است، که در این دوره با اوج قیمت‌ها در اواخر اوت قابل مشاهده است.

 ثبات نسبی قیمت‌ها (در محدوده ۱۰۵-۱۱۵ دلار به ازای هر تن از اواخر ۲۰۲۴) به دلیل کاهش تنش‌های تجاری و بهبود احساس سرمایه‌گذاران رخ داده است.

در بازه ۱۵ اوت تا ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، عرضه و تقاضا در تعادلی شکننده قرار داشته است. کاهش تولید در برخی مناطق و موجودی بنادر با تقاضای فصلی و محرک‌های چین تعادل را به سمت کسری خفیف (حدود ۵-۱۰ میلیون تن) سوق داده است. قیمت‌ها در این دوره از ۱۰۵ دلار به ۱۱۰-۱۱۵ دلار به ازای هر تن متریک افزایش یافته و سپس با سودجویی به محدوده ۱۱۰-۱۱۵ دلار بازگشته است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد مازاد عرضه سالانه به دلیل ظرفیت تولید بالا وجود دارد، اما در این بازه، کسری کوتاه‌مدت مشهود بوده است.

 انتظار می‌رود با بهبود شرایط آب‌وهوایی در استرالیا و افزایش تولید در ایران، عرضه جهانی در اکتبر ۲۰۲۵ به ۵۵۵-۵۶۰ میلیون تن متریک برسد. با این حال، مشکلات لجستیکی و ناترازی‌های انرژی ممکن است رشد را محدود کند. موجودی بنادر چین ممکن است به ۹۰-۹۵ میلیون تن افزایش یابد.

 تقاضا در اکتبر به دلیل ادامه فصل ساخت‌وساز در چین و هند و سیاست‌های محرک، رشدی ۱.۵-۲.۵ درصدی خواهد داشت. پیش‌بینی می‌شود تقاضا به حدود ۵۵۳-۵۵۸ میلیون تن متریک برسد، که تعادل را به سمت مازاد یا کسری خفیف سوق می‌دهد.

 با تعادل شکننده، قیمت‌ها در اکتبر ۲۰۲۵ ممکن است در محدوده ۱۱۰-۱۲۰ دلار به ازای هر تن متریک نوسان کند، که نشان‌دهنده ثبات یا افزایش اندک ۰-۵ درصد از سطوح فعلی (۱۱۵ دلار) است. در سناریوی خوش‌بینانه (افزایش محرک‌های چین)، قیمت‌ها ممکن است به ۱۲۵ دلار نزدیک شود، در حالی که در سناریوی بدبینانه (کاهش تقاضا)، ممکن است به ۱۰۵ دلار کاهش یابد.

در بازه ۱۵ اوت تا ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، عرضه گندله آهن با اختلالات تولید و کاهش موجودی مواجه بوده، در حالی که تقاضا به دلیل محرک‌های چین و رشد فصلی افزایش یافته است. برای اکتبر ۲۰۲۵، تعادل شکننده‌ای پیش‌بینی می‌شود، با احتمال ثبات قیمت‌ها در صورت تداوم سیاست‌های محرک. سرمایه‌گذاران باید به داده‌های هفتگی موجودی بنادر چین و اخبار مربوط به تولید ایران و تعرفه‌ها توجه کنند.